Jak rozpoznawać cele SMART?

Z pomocą przychodzi nauka zwana teorią decyzji. Przedstawia nam ona jedną z możliwych metod "oszlifowania" naszego celu do formy, która jest bardziej precyzyjna i atrakcyjna dla naszego umysłu. Wspomniana właśnie metoda, to metoda SMART (ang. sprytny). Gdy rozwiniemy sobie ten skrót, otrzymujemy następujące cudo określające, czym powinien się cechować "oszlifowany" cel:
S - Simple (prosty)
M - Measurable (mierzalny)
A - Achievable (osiągalny)
R - Relevant (istotny)
T - Timely Defined (określony w czasie)

Prosty - Cel powinien być określony precyzyjnie, dokładnie i jasno. Sposób, w jaki cel jest sprecyzowany, nie powinien pozostawiać miejsca na luźną interpretację lub niedomówienia.

Mierzalny - Dobrze by było, żeby nasz cel mógł być zmierzony w jakiejś skali. Szczególnie dobrze sprawdzają się tu cele finansowe. Mój majątek netto albo jest wart 300.000,00zł albo nie jest - mogę to zmierzyć. Cel "Jestem chudy" nie jest dobrze sformułowany. Cel "Schudłem" też jest taki troszkę niekompletny. A co się stanie, jak schudniesz dwa gramy? Poczujesz się jak motylek? No właśnie...Odpowiednio sformułowany cel to "Ważę x kilogramów". Możemy wejść na wagę i sprawdzić, czy już dany cel osiągnęliśmy.

Osiągalny- Cel powinien być w miarę realny. Nasz umysł nie zaangażuje się w coś, co wg niego jest nierealne. Cel powinien być wyzwaniem, nie powinien jednak przekraczać granic realności. Chodzenie po ścianach odpada. Chyba, że ktoś wie jak to zrobić?

Istotny - Czy podrapanie się po nosie jest istotnym celem? Cel powinien stanowić istotną wartość dla osoby, która go realizuje. W przeciwnym razie nasz umysł nie zaangażuje się emocjonalnie w realizację celu.

Określony w czasie - wyobraźmy sobie studenta, który mówi "od jutra się uczę". Brzmi znajomo? Załóżmy, że ten student postawił sobie cel, że od jutra w końcu zasiądzie do książek by poznać szerokie wiedzy arkana, które są wymagane by zdać ten super-hiper ważny egzamin. Skoro ma się uczyć od jutra, to dzisiaj zrobi sobie wolne. Obudzi się następnego poranka, spojrzy na swoją kartkę z celami i zobaczy napis "od jutra się uczę". Od jutra? Hurra! Zrobię sobie dzień wolnego! - pomyśli jego podświadomość. Umysł to straszny dywersant, kawał cwaniaka i leń lubiący jechać po najmniejszej linii oporu. Jest to główny powód, dla którego cele powinny być określone datą realizacji.

Z czasem pojawiło się rozwinięcie metody SMART - jakaś życzliwa duszyczka dopisała na końcu dwie literki: E oraz R tworząc wyraz SMARTER (ang. sprytniejszy). Dodane litery oznaczają kolejne dwie cechy, które "oszlifowany" cel powinien posiadać.
E- Exciting (ekscytujący)
R- Recorded (zapisany)

Ekscytujący - czy jesteś w stanie poświęcić jakiś czas na realizację celu, który Cię nudzi? No właśnie. Jeżeli cel będzie nudny, to nasza podświadomość nie pozwoli nam zaangażować się w jego realizację - a wtedy wiadomo co się stanie.

Zapisany - Na uniwersytecie w Yale przeprowadzono eksperyment. Grupę studentów zapytano o ich cele. 3% odpowiedziało "Mam swoje cele, które zapisuję każdego dnia". 13% odpowiedziało "Mam swoje cele w głowie. Pamiętam o nich każdego dnia". Pozostałe 84% miało swoje cele... w innej części ciała niż głowa. Z tą samą grupą studentów skontaktowano się po kilku latach. Zarówno ci, którzy swoje cele mieli "w głowie" i ci, którzy mieli je gdzie indziej... wiedli bardzo przeciętne życie. Mieli "jakieś" dochody, byli "jakoś szczęśliwy", "jakoś" żyli i "jakoś" ciągnęli. Te 3%, które swoje cele zapisywało na papierze... No cóż... Z reguły zatrudniało swoich kolegów z czasów studenckich.

Niektóre cele trudno zmierzyć. Ostatnio zapytano mnie: Jak mogę sprawdzić, w jakim stopniu zrealizowałem swój cel nauki języka obcego?. Nie da się tego dokładnie zmierzyć, można jednak znaleźć sposób na mniej precyzyjny pomiar np. wejście na obcojęzyczny czat i rozmowa z setką osób. Jeżeli z dwudziestoma się dogadałem, to osiągnąłem swój cel np. w 20%. Podobny problem pojawia się w przypadku stanów np. Mam prawo jazdy. Albo mam to prawo jazdy, albo go nie mam - jest to pewien sposób mierzenia. Ciężko też określić cel Jestem zdrowy. Trzeba sprecyzować, co mam przez to na myśli. Dla kogoś zdrowie to brak choroby, dla kogoś innego to dobra kondycja.