Dowiedz się jak działa manualna skrzynia biegów w samochodzie

Wiele współczesnych samochodów ma gałkę zmiany biegów położoną w coraz to dogodniejszych dla kierowcy miejscach. Również położenie skrzyni biegów w przestrzeni przedziału silnika najczęściej jest poprzeczne i nie pozwala na zastosowanie prostych stałych mechanizmów zmiany biegów, takich jak dawniej, czyli układu drążków. Producenci wprowadzili, więc układ zmiany biegów za pomocą układu linek cięgien giętkich w pancerzu. Aby utrzymać standard dotychczasowej zasady zmiany biegów układem linek steruje skomplikowany układ dźwigniowy przekładający ruch drążka zmiany biegów na przesunięcia cięgien linek sterujących skrzynią biegów. Mamy, więc do czynienia ze zjawiskiem podobnym do sterowania manetką i linkami biegów w ... rowerze, czy motocyklu. Precyzja działania skrzyni zależy nie tyle od siły przyłożonej do dźwigni, co od dokładności ustawienia długości linek na wybierakach skrzyni biegów, tak aby położenia dźwigni pasowały do poszczególnych biegów.

Linki układu sterują biegami zarówno poprzez ciągnięcie, jak i popychanie wybieraków skrzyni. Taki ciągły dwukierunkowy ruch może powodować rozregulowanie nakrętek w obu kierunkach.
Mechanizm drążka pracuje całkowicie samodzielnie i niezależnie od położenia w kokpicie samochodu, oparty o własną podstawę i prowadnice z zaznaczonymi położeniami.
Przykładowo wrzucenie biegu nr 3 do ruch linki do tyłu, wrzucenie 4 biegu to ruch tej samej linki do przodu, przy czym gałka pokonuje prawie 20 cm, a linka wydłuża i skraca się zaledwie o kilkanaście milimetrów. Praca mechanizmu zaznaczona jest często wyraźnymi kliknięciami w osiągniętych pozycjach biegów i luzu.

Powyższy opis pokazuje nam jak daleko odbiega realizacja działania układów w samochodzie od naszych wyobrażeń. Klasyczne sterowanie skrzynią biegów rodem z filmów wyścigowych wydaje się nic nie wnosić do działania skrzyni. Równie dobrze można by ten układ zastąpić przyciskami, czy manetką, ale przyjemność z jazdy stałaby się znacznie mniejsza.