Jak przeliczać cetnary, karaty, uncje, funty?

Cetnar to jednostka masy. Chcąc określić wartość jednego cetnara… mamy problem. Problem polega na tym, że cetnarów jest wiele, a masa każdego z nich jest inna. Inna jest masa cetnara amerykańskiego, inna cetnara angielskiego, jeszcze inna cetnara niemieckiego czy polskiego. Jakby tego było mało wartość cetnara niemieckiego w przeszłości różniła się w zależności od landu i wahała się w przedziale 46,7 kg – 56 kg. Wartość cetnara polskiego też jest trudno jednoznacznie określić, bo rozróżniano w przeszłości… dwa polskie cetnary. Cetnar warszawski to 64,8 kg, a cetnar lwowski 51,84 kg. Na potrzeby tej porady ograniczymy się jednak do dwóch „najpopularniejszych” cetnarów angielskiego i amerykańskiego. Przyjmuje się, że cetnar angielski to około 50,8 kg, a cetnar amerykański to 45,36 kg. Jeden cetnar amerykański to w przybliżeniu 0,893 cetnara angielskiego. Cetnar angielski to 1,12 cetnara amerykańskiego. Cetnar amerykański to 100 funtów lub z dużym przybliżeniem 1600 uncji albo 226796,185 karata.

Karat to jednostka masy stosowana w jubilerstwie zwana również karatem metrycznym. Karata metrycznego nie należy mylić z karatem służącym do pomiaru czystości złota. Na potrzeby tej porady jeśli będziemy używać słowa karat będziemy zawsze mieć na myśli karat metryczny czyli karat, który jest jednostką masy, a nie miarą czystości złota. Karat to 0,2g lub 0,0002kg. Jeden karat to w przybliżeniu 0,0004409 funta, 0,0070547 uncji, 0,000004409 cetnara amerykańskiego i 0,0000039368 cetnara angielskiego.

Uncja to jednostka masy. Istnieje również uncja, która jest jednostką objętości, ale ta uncja w tej poradzie nas nie interesuje. Jedna uncja (jako jednostka masy) to 28,35 g (grama) lub 0.02835 kg. Jedna uncja to w przybliżeniu 0,0625 funta, 141,75 karata, 0,000625 cetnara amerykańskiego i 0,000558 cetnara angielskiego.

Funt to jednostka masy (nie mylić z walutą brytyjską). Jeden funt równa się 16 uncjom. W przeliczeniu na gramy/kilogramy jeden funt to 0,453592 kg lub 453,592 grama. Funt to 2267,96185 karata, 1/100 cetnara amerykańskiego i 0,00892857 cetnara angielskiego.

Oznaczenie jednostek masy:
funt – lb
uncja - oz
karat – ct
cetnar USA – cwt
cetnar ang. – cwtUK

Dawniej stosowane były również mniej typowe jednostki masy.
Grany (ziarna) – 1 funt odpowiadał 7000 granów
Kamień (stone) to 1/4 cetnara amerykańskiego lub 25 funtów.