Międzynarodowy Dzień DNA - obchodzimy go już 25 kwietnia!

Projekt poznania ludzkiego genomu (Human Genome Project, HGP) jest uznawany za jeden z największych przedsięwzięć naukowych ostatnich dziesięcioleci. W programie brały udział setki naukowców z Japonii, Chin, Wielkiej Brytanii, Francji, Niemiec oraz USA. Obrali oni sobie za cel poznanie sekwencji wszystkich komplementarnych par zasad, z jakich składa się ludzki genom. I tak, po zsekwencjonowaniu 99% genomu człowieka z trafnością na poziomie 99%, projekt udało się sfinalizować. Był to rok 2003. Gdyby nie projekt, pewnie nie wiedzielibyśmy, że ludzki genom składa się z ok. 30 000 genów. Ludzkie DNA powoli odsłania przed nami swoje tajemnice, choć minie jeszcze pewnie sporo czasu, zanim poznamy go do końca. A co już wiemy?

I to właśnie dzięki unikalnemu DNA różnimy się od siebie – kolorem oczu, włosów, skóry, budową ciała czy temperamentem. Budowa kodu genetycznego u wszystkich ludzi oparta jest na identycznych zasadach. W końcu należymy przecież do jednego gatunku. Poszczególne trójki nukleotydów tworzą zawsze te same aminokwasy. Kolejność tych nukleotydów u każdego może być jednak inna. Dzięki różnemu DNA z łatwością możemy więc zidentyfikować daną osobę. Materiał genetyczny, oprócz tego że jest unikalny, jest też dziedziczny. W 50% pochodzi bowiem od ojca, a w 50% od matki. Dziedziczność materiału genetycznego pozwala z kolei określić pokrewieństwo między konkretnymi ludźmi – np. między wujkiem a bratankiem, dziadkiem a wnukiem czy wreszcie ojcem a synem/ córką. Wystarczy, że sięgniemy po łatwo dostępny test DNA

DNA znajduje się bowiem w każdej komórce ciała wyposażonej w jądro komórkowe. I tak chcąc np. ustalić, czy dany mężczyzna jest biologicznym ojcem danego dziecka, możemy wykorzystać dowolne przedmioty należące do badanych. Znajduje się bowiem na nim ich własne DNA. Co więcej, odcinki DNA analizowane w testach na ojcostwo są wszędzie takie same. Nie ma więc znaczenia, czy do analizy przekażemy włosy wyrwane z cebulkami, fragmenty naskórka, szczoteczkę do zębów, puszkę po napoju, czy patyczek z woskowiną uszną, ponieważ każdy z tych przedmiotów pozwoli nam uzyskać pewny wynik.

DNA nie ulega też zmianie pod wpływem żadnych czynników – wyposażeni od poczęcia z określony zestaw genów, umieramy z takim samym zestawem. Badanie genetyczne możemy więc wykonać każdym wieku. Upływający czas nie będzie miał tu najmniejszego znaczenia.

Zespołu Downa, zespołu Edwardsa, Alzheimera, mukowiscydozy, celiakii i wielu, wielu innych schorzeń. Testem genetycznym możemy nie tylko zdiagnozować jakąś chorobę, ale też ocenić ryzyko jej wystąpienia, np. w sytuacji, gdy rodzice dziecka są nosicielami jakiejś nieprawidłowości genetycznej, ale sami nie mają objawów chorobowych. Wczesne wykrycie choroby stwarza szansę na skuteczniejsze leczenie i poprawę stanu zdrowia chorego.


Autor: Natalia Jeziorska, testDNA, www.testdna.pl