Kamica nerkowa - co to takiego i jak się objawia?

Najbardziej charakterystycznym objawem kamicy jest kolka nerkowa, wywołana przeciskaniem się złogu przez wąski moczowód. Ból ma charakter napadowy i może się pojawiać co jakiś czas, a w okresach pomiędzy napadami nie występują żadne dolegliwości. Warto zapamiętać, jakie są cechy charakterystyczne kolki nerkowej, co znacznie ułatwi rozpoznanie choroby, nawet w warunkach domowych!
Ból zlokalizowany jest w okolicy lędźwiowej i promieniuje w kierunku spojenia łonowego oraz zewnętrznych narządów płciowych, sięgając aż do wewnętrznej powierzchni ud. Osoby borykające się z napadami kolki podkreślają niezwykle intensywny charakter objawów, mogący doprowadzić nawet do omdleń!.
Odczuwalne jest również zwiększone napięcie mięśni po stronie kolki oraz wyraźna tkliwość nawet przy bardzo delikatnym uderzeniu w plecy, w okolicę lędźwiową.
Objawami, które towarzyszą kolce nerkowej są: nadmierna potliwość, bladość skóry, uczucie ciągłego parcia na mocz i bardzo częsta potrzeba chodzenia do toalety, mimo oddawania niewielkich ilości moczu. U większości chorych pojawia się, niepokojący wiele osób, zaróżowiony mocz, który jest oznaką krwawienia w drogach moczowych, wywołanego przesuwającym się ostrym kamieniem, raniącym delikatne ściany moczowodu. Często towarzyszą nudności, a nawet wymioty! Kolka wywołuje tzw. niepokój ruchowy to znaczy, że łatwiej jest znieść ból nieustannie zmieniając pozycję ciała lub chodząc.
Dolegliwości trwają do momentu wydalenia złogu na zewnątrz lub przemieszczenia się go w okolice o szerszym świetle dróg moczowych, gdzie kamień nie powoduje drażnienia delikatnych tkanek.

Niestety prawdopodobieństwo, że objawy wystąpią po raz kolejny jest bardzo wysokie i wynosi nawet 50% w ciągu najbliższych 10 lat, zwłaszcza, gdy nie zostanie wdrożona żadna profilaktyka po pierwszy napadzie. Dlatego tak ważne jest, aby dokładnie ocenić z jakich składników zbudowany jest kamień, by móc zaplanować właściwą dietę z wyeliminowaniem danego związku oraz przestrzeganie prostych, ale bardzo ważnych zaleceń! Najpierw musimy jednak wiedzieć z jakim rodzajem kamicy się borykamy. Ocenia się to po przebadaniu składu mineralnego wydalonego złogu.

Najczęściej mamy do czynienia ze złogami zbudowanymi ze szczawianu wapnia, nieco rzadziej z fosforanu wapnia lub moczanów czy struwitu. Do rzadkich postaci należą kamienie ksantynowe lub cystynowe. Bardzo ważne jest, aby zdiagnozować jaki rodzaj złogów występuje u danej osoby, ponieważ jest to punkt wyjścia do leczenia przyczynowego kamicy!
Dzięki odpowiedniej diecie i lekom, można skutecznie przeciwdziałać powstawaniu złogów, poprzez eliminację lub zmniejszenie stężenia danego składnika w moczu.
W kamicy ze złogami wapniowymi należy m.in. ograniczyć ilość spożywanego wapnia do ok. 600-800 mg na dobę, jednocześnie należy mieć na uwadze, by zwiększyć aktywność fizyczną, pobudzającą kości do przebudowy, by skutecznie zapobiegać osteoporozie. Z kolei zwiększenie spożywania fosforanów pozwoli wiązać wapń w przewodzie pokarmowym, co dodatkowo zabezpieczy drogi moczowe przed jego wysokim stężeniem w moczu. Wyjątek stanowi kamica, w której dominują złogi zbudowane właśnie z fosforanu wapnia, gdzie należy unikać obu składników.
W przypadku kamicy struwitowej najważniejsze jest unikanie oraz skuteczne i szybkie leczenie zakażenia układu moczowego, ponieważ obecność bakterii w moczu powoduje jego alkalizację, czyli zmianę odczynu na zasadowy, co powoduje, że składniki mineralne szybciej się wytrącają. W tej postaci ważnym działaniem profilaktycznym jest zakwaszanie moczu przez spożywanie produktów bogatych w witaminę C lub przyjmowanie jej w postaci suplementu diety.

Niezależnie od postaci kamicy moczowej ważne jest przestrzeganie prostego zalecenia tzn. należy wypijać właściwą objętość wody tak, aby ilość wydalanego moczu w ciągu doby wynosiła minimum 2 l, a najlepiej jeszcze więcej. Ponadto trzeba często oddawać mocz, by uniknąć jego zalegania w pęcherzu moczowym, nawet gdy nie odczuwamy takiej konieczności. Przyjmowanie zwiększonej objętości płynów wiąże się z potrzebą częstego korzystania z toalety, co może być początkowo kłopotliwe i zniechęcać do picia wody, ale pamiętajmy, że z czasem nasz organizm przyzwyczai się do takiej podaży płynów i będziemy odczuwać potrzebę oddania moczu rzadziej i bardziej regularnie oraz przewidywalnie.
Należy również, jeśli jest to możliwe, ograniczyć ilość białka w diecie do 0,8-1,0 g/kg m. c. Pamiętajmy o zmniejszeniu spożywanej ilości słodzonych napojów, ponieważ glukoza podobnie jak sól i białko, zwiększają ryzyko wytrącenia się wapnia w postaci złogów.