Jak sprawdzić ryzyko wystąpienia zawału serca i udaru mózgu?

Korzystanie z tablic SCORE jest bardzo proste i umożliwia samodzielne określenie własnego ryzyka zachorowania i zgonu z powodu chorób układu krążenia!
Znajdź tabelę właściwą dla twojej płci, palenia tytoniu oraz wieku. Następnie odszukaj w jej obrębie pole, które najbardziej odpowiada (skurczowemu) ciśnieniu tętniczemu oraz całkowitemu stężeniu cholesterolu w twoim przypadku. Liczba w danym polu określa jakie jest twoje ryzyko zgonu z przyczyn chorób układu krążenia w przeciągu 10 lat.

Jeśli chcesz wiedzieć jakie jest ryzyko wystąpienia zawału lub udaru to liczbę odczytaną z tabeli musisz pomnożyć:

przez 3 w przypadku mężczyzn

przez 4 w przypadku kobiet

Na przykład: Jeśli mężczyzna ma 5% ryzyko zgonu w ciągu 10 lat z powodu zawału serca lub udaru mózgu to ryzyko wystąpienia takiego incydentu sercowo-naczyniowego, który nie zakończy się zgonem jest zwiększy się aż o (5%*3) 15% w ciągu 10 najbliższych lat.
Podobnie kobieta, która zagrożona jest 10% ryzykiem śmierci z powyższych przyczyn, w ciągu 10 lat prawdopodobieństwo, że w tym okresie czasu dotknie ją zawał bądź udar będzie wynosiło aż (10%*4) 40%.

60-letni, palący papierosy mężczyzna, u którego wartości skurczowego ciśnienia tętniczego przekraczają 160 mm Hg, a poziom całkowitego cholesterolu ok. 7 mmol/l ma 24% ryzyko zgonu i aż 96% ryzyko wystąpienia incydentu sercowo-naczyniowego.
Natomiast 35-letni, palący papierosy mężczyzna, u którego poziom cholesterolu wynosi ok. 7 mmol/l, a ciśnienie skurczowe 140 mm/Hg ma 2% ryzyko zgonu w ciągu 10 lat – mogłoby się wydawać niewielkie. Jednak gdy ten mężczyzna nie zmieni swojego stylu życia w wieku lat 60 będzie miał aż 12% ryzyko zgonu i blisko 50% ryzyko wystąpienia ostrego zespołu wieńcowego lub udaru mózgu.

Ryzyko ≥5% uważa się za duże, a powyżej 10% za bardzo duże (kolory czerwony i ciemnoczerwony w tabeli). Do tej grupy zaliczamy oprócz tego ZAWSZE osoby z już rozpoznaną chorobą układu krążenia (po przebytym zawale, udarze mózgu lub z chorobą tętnic obwodowych), z cukrzycą typu 1 i 2, osoby z przewlekłą chorobą nerek. Osoby obciążone takim ryzykiem wymagają szczególnej uwagi, często wymagają leczenia farmakologicznego nadciśnienia tętniczego i hipercholesterolemii.
Ryzyko 1-5% uważane jest za umiarkowane, a poniżej 1% za małe. Takie osoby wymagają profilaktyki chorób układu krążenia poprzez prowadzenie zdrowego trybu życia.

Posługując się tą kartą, łatwo możemy oszacować jak zmieni się twoje zagrożenie zawałem lub udarem mózgi, gdy zarzucimy palenie lub zmodyfikujemy inne czynniki ryzyka - a to z kolei daje silną motywację do zmiany naszego stylu życia, bo czyż liczby nie przemawiają do wyobraźni bardziej niż rady ekspertów?

Osiągniemy to poprzez:

zmniejszenie i normalizacja masy ciała - zalecany według lekarzy obwód talii nie powinien przekraczać 102 cm (optymalnie poniżej 94 cm);

modyfikację diety - zwiększenie spożycia warzyw i innych pokarmów pochodzenia roślinnego (4-5 porcji lub 300 g/dobę), ograniczenie spożycia tłuszczów do 30% dobowego zapotrzebowania kalorycznego, w tym tłuszcze nasycone (a więc głównie pochodzenia zwierzęcego) nie powinny przekraczać 10%. Należy zwiększyć spożycie tłuszczów nienasyconych – roślinnych i ryb morskich

ograniczenie spożycia soli kuchennej –optymalnie poniżej 5 g/dobę;

zmniejszenie spożycia alkoholu; dziennie spożycie nie powinno przekraczać u mężczyzn 20-30 g, a u kobiet 10-20 g w przeliczeniu na czysty etanol;

zaprzestanie palenia tytoniu - korzystanie z profesjonalnych poradni antynikotynowych, a w razie wskazań stosowanie nikotynowej terapii substytucyjnej (gumy, plastry) oraz leków, które ułatwiają zerwanie z nałogiem – Zyban (bupropion), Champix (wareniklina);

zwiększenie aktywności fizycznej – wykonywanie ćwiczeń wytrzymałościowych (chodzenie, pływanie, bieganie), uzupełnionych ćwiczeniami oporowymi np. przysiady (zaleca się unikanie wysiłku izometrycznego czyli np. dźwigania ciężarów).